हिमाल खबरपत्रिका

|
देउताको स्वदेश फिर्ती!

हिमाल खबरपत्रिका (१६ भदौ, २०७८) चोरी भई जबर्जस्ती समुद्रपार पुर्‍याइएका भगवान्‌ फर्किने क्रम बढेको छ। आफ्नै थलोमा फर्काउन सके सांस्कृतिक पुनर्जागरणमा टेवा पुग्छ। करीब १००० वर्षअघि कालो ढुंगामा कुँदिएको पूर्ण कदको लक्ष्मी-नारायणको मूर्ति पाटनको पटको टोलमा स्थापना गर्दा मूर्तिकार, भक्तालु, पुजारी कसैले पनि चोरीको कल्पना गरेका थिएनन्। त्यसैले ढुंगाको आसनमा बनाएको प्वालमा मिल्ने गरी मूर्तिको
Read More

|
हिमालको जन्म र मान्यता

हिमाल खबरपत्रिका (१ भदौ, २०७८) बाट पुनः छापा प्रकाशनतर्फ फर्कंदा शुरूदेखि नै बोकेको दर्शन र मान्यतातर्फ वफादार रहनेछ हिमाल- विशेष गरी मानवअधिकार, सामाजिक न्याय र प्रतिनिधिमूलक शासनको पक्षमा निगरानी। हिमालको बिउ न्यूयोर्क शहरमा सन् १९८७ मा रोपिएको हो, जब म संयुक्त राष्ट्रसंघको ‘प्रेस अफिस’ मा जागीरे थिएँ। र, नेपाल फर्किने ध्येयमाझ दिनरात बित्दै थिए। ‘लङफर्म’
Read More

|
उता अफगानान, यता नेपाल

हिमाल खबरपत्रिका (१ भदौ, २०७८) बाट पठान र गोर्खालीले बलभद्र कुँवरको वेलादेखि नै एक–आपसलाई तारोमा राख्दै आएका छन्। तालिबानको जित पश्चात् सार्क अध्यक्ष रहेको नेपालले मित्रताको हात अगाडि बढाउनुको विकल्प छैन।   नेपाल–अफगानिस्तान सम्बन्धको इतिहास या वर्तमान त्यति गहिरो र विविध त होइन, तर जति छ चाखलाग्दो छ। विदेशी हैकमलाई टिक्नै नदिने ‘स्वभाव’ को अफगानिस्तानसँग
Read More

कसरी चिन्ने लुम्बिनीलाई?

हिमाल खबरपत्रिका (१ जेठ, २०७८) बाट लुम्बिनीको ऐतिहासिक गहिराइ र पुरातात्त्विक महत्त्व जति बुझ्छौं, उति नै हाम्रा लागि, भावी सन्ततिका लागि र संसारका लागि गर्वका रूपमा रहने त छ नै, शान्तिको प्रतीकका रूपमा पनि प्रतिबिम्बित भइरहनेछ। हरिया समथर फाँट। वृत्ताकार भूमिको केन्द्रमा जोडी आँखाले नियालिरहेको ठूलो स्तूप। चिटिक्क परेका पदमार्ग। मन्दमन्द हावासँगै फरफराइरहेका रंगीबिरंगी पताका।
Read More

घर फर्किंदै समुद्रपार पुर्‍याइएका देउत

हिमाल खबरपत्रिका (२ वैशाख, २०७८) बाट चोरिएका देवदेवीका मूर्तिहरूको स्वदेश फिर्ती सवारी हुन थालेसँगै यसलाई प्रभावकारी र व्यवस्थित ढंगबाट सञ्चालन गर्न नागरिकको सहभागितामा ‘अन्तर्राष्ट्रिय मूर्ति फिर्ता अभियान’ थाल्नुपरेको छ। सँगै यी देवदेवीलाई पुरानै थलोमा पुनःस्थापना गर्ने पहलकदमी समेत अत्यावश्यक छ। स्वःनिग अर्थात् नेपाल मण्डल भनिने नेपाल खाल्डोमा लिच्छविकालदेखि मूर्ति बन्दै र पदस्थापन हुँदै गए। यहाँका
Read More

समृद्धिको यात्रामा सुदूरपश्चिम

हिमाल खबरपत्रिका (१७ चैत, २०७७) बाट प्राकृतिक सम्पदाले भरिपूर्ण भए पनि लामो समय सुदूरपश्चिम बाँकी मुलुकका लागि पछाडि परेको तथा अनकन्टार क्षेत्रका रूपमा रह्यो। अहिले भने त्यही प्राकृतिक सम्पदा र मानवीय संसाधनको प्रयोग गरेर सुदूरपश्चिम समृद्धिको यात्रामा हिँड्न थालेको छ। सुदूरपश्चिमका बासिन्दा तथा व्यवसायी वर्षौंदेखि आर्थिक तथा सामाजिक सुधारका लागि प्रयत्नरत छन्। नयाँ संविधानको परिकल्पना अनुसार,
Read More

आधुनिकताको अव्यवस्थाले नाशिँदै शहरको सुन्दरता

हिमाल खबरपत्रिका (१७ फागुन, २०७७) बाट आधुनिकताकाे अव्यवस्थाले कलात्मकता र शहरी सौन्दर्य मात्रै नाशिँदै छैन, विश्व सम्पदामा सूचीकृत पुरातात्त्विक र सांस्कृतिक महत्त्व‍का संरचना भएका काठमाडौं, भक्तपुर र ललितपुरजस्ता शहर पनि कुरूप बन्दै गएका छन्। पाटन शहरको एउटा घरको भित्ता। तल्लो भागमा नदीबाट ल्याएका चेप्टा र चिप्ला ढुंगा, त्यसमाथि इँटामा ठडिएको घर। इँटा जोगाउन यसरी नदीका
Read More

|
यसकारण अनावश्यक थियो माओवादी हिंसा

हिमाल खबरपत्रिका (३० माघ २०७७) बाट सन् १९९४ तिरको कुरा हो। बाबुराम भट्टराई पाटनढोकास्थित मेरो अफिसमा पसेर भने, “कनकजी, म अप्ठेरोमा परेँ। मद्दत गर्नुपर्‍यो।’’ नजिक गल्लीमा संयुक्त जनमोर्चाको कार्यालय थियो। प्रहरीबाट घरधनीले दुःख पाएपछि उक्त कोठा छोड्न दबाब रहेछ। दिल्लीमा एकै समयमा भट्टराईले ‘रिजनल प्लानिङ’ र मैले कानुन पढेको कारण अलि परैबाट भए पनि चिनापर्ची
Read More

|
वीर गाथा, विरह गाथा

हिमाल खबरपत्रिका (१५ पुस २०७७) बाट – कनकमणि दीक्षित र माेहन मैनाली हताहथविदेशी भूमिमा नेपाली सिपाही मर्ने क्रम दुई सय वर्षभन्दा पहिले शुरु भएको हो। यो क्रम आजसम्म पनि जारी छ। आज सम्म पनि हामी गोरखाली विर गाथा दोहोर्‍याइरहेका छौं। हामीले पढ्ने, हेर्ने, सुन्ने सामग्रीमा लडाईंको पीडा बारे पर्याप्त संवेदनशीलता पाइँदैन। फेरि, पहिले(पहिलेका लडाइँमा सिपाही
Read More