Welcome to kanakmanidixit.com

...writings of Kanak Mani Dixit published in various media

सरकारलाई हान्दा राज्यलाई घात: पाँच पूर्वप्रधानमन्त्रीको विज्ञप्ति

नेपालखबर (असार ६, २०७८) बाट ‘कर्मचारी/सुरक्षाकर्मीलाई अवज्ञाको हाँक, राजनीति विदेशी (भारतीय) निर्देशनमा चलेको दाबी, तथा सर्वोच्चमा मुद्दा विचाराधीन हुँदाहुँदै उत्तेजना सल्काउन खोज्ने यो चेष्टालाई बिनाटिप्पणी छाडिदिने हो भने राजनीति र भूराजनीति खस्कँदा परवाह नभएको बुझिने छ।’ राज्य भनेको सिमानाले समेटेको मुलुक, देश हो, जसमा ऐतिहासिकता, भूगोल, अन्तरसामुदायिक सम्बन्ध तथा जनताको भविष्यप्रतिको सामूहिक आश गाँसिएको हुन्छ।
Read More

कसरी चिन्ने लुम्बिनीलाई?

हिमाल खबरपत्रिका (१ जेठ, २०७८) बाट लुम्बिनीको ऐतिहासिक गहिराइ र पुरातात्त्विक महत्त्व जति बुझ्छौं, उति नै हाम्रा लागि, भावी सन्ततिका लागि र संसारका लागि गर्वका रूपमा रहने त छ नै, शान्तिको प्रतीकका रूपमा पनि प्रतिबिम्बित भइरहनेछ। हरिया समथर फाँट। वृत्ताकार भूमिको केन्द्रमा जोडी आँखाले नियालिरहेको ठूलो स्तूप। चिटिक्क परेका पदमार्ग। मन्दमन्द हावासँगै फरफराइरहेका रंगीबिरंगी पताका।
Read More

घर फर्किंदै समुद्रपार पुर्‍याइएका देउत

हिमाल खबरपत्रिका (२ वैशाख, २०७८) बाट चोरिएका देवदेवीका मूर्तिहरूको स्वदेश फिर्ती सवारी हुन थालेसँगै यसलाई प्रभावकारी र व्यवस्थित ढंगबाट सञ्चालन गर्न नागरिकको सहभागितामा ‘अन्तर्राष्ट्रिय मूर्ति फिर्ता अभियान’ थाल्नुपरेको छ। सँगै यी देवदेवीलाई पुरानै थलोमा पुनःस्थापना गर्ने पहलकदमी समेत अत्यावश्यक छ। स्वःनिग अर्थात् नेपाल मण्डल भनिने नेपाल खाल्डोमा लिच्छविकालदेखि मूर्ति बन्दै र पदस्थापन हुँदै गए। यहाँका
Read More

समृद्धिको यात्रामा सुदूरपश्चिम

हिमाल खबरपत्रिका (१७ चैत, २०७७) बाट प्राकृतिक सम्पदाले भरिपूर्ण भए पनि लामो समय सुदूरपश्चिम बाँकी मुलुकका लागि पछाडि परेको तथा अनकन्टार क्षेत्रका रूपमा रह्यो। अहिले भने त्यही प्राकृतिक सम्पदा र मानवीय संसाधनको प्रयोग गरेर सुदूरपश्चिम समृद्धिको यात्रामा हिँड्न थालेको छ। सुदूरपश्चिमका बासिन्दा तथा व्यवसायी वर्षौंदेखि आर्थिक तथा सामाजिक सुधारका लागि प्रयत्नरत छन्। नयाँ संविधानको परिकल्पना अनुसार,
Read More

आधुनिकताको अव्यवस्थाले नाशिँदै शहरको सुन्दरता

हिमाल खबरपत्रिका (१७ फागुन, २०७७) बाट आधुनिकताकाे अव्यवस्थाले कलात्मकता र शहरी सौन्दर्य मात्रै नाशिँदै छैन, विश्व सम्पदामा सूचीकृत पुरातात्त्विक र सांस्कृतिक महत्त्व‍का संरचना भएका काठमाडौं, भक्तपुर र ललितपुरजस्ता शहर पनि कुरूप बन्दै गएका छन्। पाटन शहरको एउटा घरको भित्ता। तल्लो भागमा नदीबाट ल्याएका चेप्टा र चिप्ला ढुंगा, त्यसमाथि इँटामा ठडिएको घर। इँटा जोगाउन यसरी नदीका
Read More

Back to Parliament in Nepal

From The Hindu (1 March, 2021)  The new Constitution is being trampled upon due to the political ambition of key players On February 23, Nepal’s Supreme Court reinstated the House of Representatives, which had been dissolved by Prime Minister K.P. Oli on December 20, responding to an attempt to unseat him from his own parliamentary party in the
Read More

|
यसकारण अनावश्यक थियो माओवादी हिंसा

हिमाल खबरपत्रिका (३० माघ २०७७) बाट सन् १९९४ तिरको कुरा हो। बाबुराम भट्टराई पाटनढोकास्थित मेरो अफिसमा पसेर भने, “कनकजी, म अप्ठेरोमा परेँ। मद्दत गर्नुपर्‍यो।’’ नजिक गल्लीमा संयुक्त जनमोर्चाको कार्यालय थियो। प्रहरीबाट घरधनीले दुःख पाएपछि उक्त कोठा छोड्न दबाब रहेछ। दिल्लीमा एकै समयमा भट्टराईले ‘रिजनल प्लानिङ’ र मैले कानुन पढेको कारण अलि परैबाट भए पनि चिनापर्ची
Read More

|
सो लङ्ग मिस हली

हिमाल खबरपत्रिका (१३ माघ २०७७) बाट संसारले मिस हलीलाई आज ‘हिमालयन क्रोनिक्लर’ भनेर चिन्छ । तर उनी आधुनिक नेपाली राजनीतिको प्रत्यक्षदर्शी र ‘आँखोदेखा’ संवाददाता पनि थिइन् । नेपालमै रमाउने, नेपालमै जीवन बिताउने र यतै मर्ने पश्चिमाहरूबाट हामीले केही सिकौं । आखिर किन यस्तो हुरुक्क हुन्छन् यिनीहरू– नेपालको चमक कस्तो हो, चुम्बक के हो ? उहिले भीमसेन
Read More

|
पर्वत ज्ञाता, हिमाल गाथा

हिमाल खबरपत्रिका (२१ पुस २०७७) बाट हिमालको काखमा जन्मेर राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति कमाएका डा. हर्क गुरुङले हिमाली चुचुरा र श्रृंखला कहिल्यै बिर्सेनन्।  डा. हर्क गुरुङले अनेक क्षेत्रमा नाम कमाए- शासन व्यवस्थादेखि पर्यटन, सामुदायिक पहिचान, राज्य व्यवस्थापनसम्म। तर पनि हिमाल उनको नजरबाट कहिल्यै हटेन। हिमालय पर्वतको भौगर्भिक उत्पत्तिदेखि फेदका मानव वस्ती, जीवजनावर, पर्वतारोहणको इतिहासदेखि हिमाल वारिपारीको व्यापार,
Read More